1 reactie »

Van Goghs contacten met collega’s in Parijs

Voor het atelierpraktijk-project ben ik de literatuur in gedoken om uitspraken te zoeken van tijdgenoten over Van Gogh over de periode dat hij in Parijs woonde en werkte (1886-1888), om meer te weten te komen over zijn contacten met andere kunstenaars. Veel van deze citaten over Van Gogh zijn opgenomen in het boekje Van Gogh en Montmartre dat in juni 2011 verschijnt in de serie ‘Van Gogh in Focus’.

Van Goghs briefwisseling, die zo’n belangrijke bron van gegevens vormt, was in de Parijse tijd tot een minimum beperkt. Hij woonde bij zijn broer Theo en hoefde hem dus niet te schrijven. Herinneringen van tijdgenoten bieden een interessante blik op de eigenzinnige kunstenaar, die zich in het atelier van de academische schilder Fernand Cormon weinig aantrok van anderen en stug in zijn eentje doorwerkte.

.

Het atelier Cormon, 1885-1886, Albi, Musée Toulouse-Lautrec.

Het atelier Cormon, 1885-1886. Geheel rechts, boven: Bernard (?); op de voorgrond, links: Toulouse-Lautrec; rechts van de schildersezel: Cormon.

.

Een mede-student schreef: ‘Hij was een uitstekende collega die je met rust moest laten. Als man van het noorden hield hij niet van de Parijse esprit; daarom vermeden de grappenmakers van het atelier om geintjes met hem uit te halen. Daar waren ze een beetje bang voor. Als we over ‘kunst’ discussieerden en iemand het oneens met hem was en hem op de spits dreef, dan ging hij op een angstwekkende manier tekeer.’ De kunstenaars die hem echter beter leerden kennen, waren diep onder de indruk van zijn ideeën en zijn nooit aflatende werkdrift, ook al vonden ze hem eigenaardig.

Veel van zijn contacten deed Van Gogh op in de winkel van de verfhandelaar Julien ‘Père’ Tanguy, die werk van avant-gardekunstenaars in depot had en tentoonstelde. Ook Van Gogh bracht er schilderijen onder. Het was bij Tanguy dat hij in de herfst van 1886 vriendschap sloot met de vijftien jaar jongere Franse kunstenaar Emile Bernard, die hij al bij Cormon had ontmoet.

.

Vincent van Gogh, Portret van Père Tanguy, Amsterdam, Van Gogh Museum (Vincent van Gogh Stichting)

Vincent van Gogh, Portret van Père Tanguy, 1887-88

.

Via Bernard maakte Van Gogh nader kennis met Henri de Toulouse-Lautrec en Louis Anquetin, die hij ook van het atelier Cormon kende. We weten dat Van Gogh geregeld in het atelier van Toulouse-Lautrec kwam – in de rue Caulaincourt, bij de broers om de hoek – om zijn werk te laten zien. Suzanne Valadon, die als model voor Toulouse-Lautrec werkte, vertelde daarover: ‘Ik herinner me dat Van Gogh naar onze wekelijkse bijeenkomsten kwam bij Lautrec. Hij arriveerde met een zwaar doek onder zijn arm, zette het in een hoek neer, maar wel goed in het licht, en wachtte tot we hem wat aandacht gaven. Niemand merkte hem op. Hij ging tegenover ons zitten, de blikken peilend, nauwelijks deelnemend aan het gesprek. Dan kreeg hij er genoeg van en vertrok met zijn nieuwste werk. Maar de week daarna kwam hij terug en begon het hele ritueel weer van voren af aan.’

Een andere avant-gardekunstenaar die Van Gogh leerde kennen in de winkel van de verfhandelaar was Paul Signac. Die vertelde daarover later: ‘Ja, ik leerde Van Gogh kennen bij Père Tanguy. Ik ontmoette hem verder nog in Asnières en Saint-Ouen; we schilderden langs de waterkant; we aten in de uitspanning en keerden te voet naar Parijs terug, langs de avenues van Saint-Ouen en van Clichy. Van Gogh, gekleed in een kiel van een loodgieter, had kleine verfstippen op de mouwen geschilderd. Dicht tegen me aanlopend riep en gesticuleerde hij, zwaaiend met het nog natte doek van 30: en hij polychromeerde daarmee zichzelf en de voorbijgangers.’

 

Een reactie op “Van Goghs contacten met collega’s in Parijs”

  1. [...] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door Van Gogh Museum en Know where to go, kuro-yuki. kuro-yuki heeft gezegd: RT @vangoghmuseum: Atelierpraktijk: Van Goghs contacten met collega’s in Parijs http://goo.gl/fb/K3zFY [...]